GODZINY OTWARCIA RESTAURACJI PN-CZW: 12.00 - 21.00
PT: 12.00 - 22.00
SOB: 11.00 - 22.00
ND: 11.00 - 21.00

Warownia
Pszczyńskich Rycerzy

Zamek, imprezy, restauracja

Oceń stronę
Brak oceny

Fakty historyczne

2 marca 1303

pierwsza wzmianka historyczna, komes Wielisław kasztelan pszczyński [w oryginale „Comes Welizlaus castellanus de Plischyr”] razem z synem Wacławem [„Wencezlaus filius predici Welizlay”] występują jako świadkowie dokumentu księcia raciborskiego Przemysława, który daruje cystersom z Rud Raciborskich dziewięć jatek w Żorach. Komes Wielisław musiał być przedstawicielem większego, rodu rycerskiego. Pochodził z terenu księstwa opolsko-raciborskiego, na książęcym dworze był liczącą się i wpływową postacią.

19 lutego 1327 roku

Pszczynę po raz pierwszy określono jako „miasto” [civitate] w dokumencie wystawionym w Opawie 19 lutego 1327 roku, w którym książę Leszek raciborski, z rozrosłego rodu Piastów – tak jak inni śląscy władcy - złożył hołd królowi czeskiemu Janowi Luksemburskiemu .

1345

spalenie Pszczyny przez wojska Kazimierza Wielkiego

Gdy po bezpotomnej śmierci księcia Leszka z rodu Piastów w 1336 r., rządy w księstwie raciborskim objął jego szwagier Mikołaj II, książę opawski, przedstawiciel bocznej gałęzi czeskiego rodu królewskiego Przemyślidów, król polski Kazimierz Wielki z pomocą króla węgierskiego Roberta w czerwcu 1345 roku wkroczył na Górny Śląsk. Oblegające sąsiednie Żory wojska króla Kazimierza Wielkiego wspólnie z węgierskimi sprzymierzeńcami spaliły miasta Rybnik i Pszczynę wraz z okolicznymi wioskami.

Ok. 1407-10

budowa murowanego, gotyckiego zamku w Pszczynie [z fosą, mostem zwodzonym], a później ufortyfikowanie miasta [wzniesienie kompleksu obronnego – fosa, wały konstrukcji drewniano-ziemnej, dwie bramy strażnicze wiodące do miasta]

W 1430 roku

husyci – a konkretnie ich odłam zwany taborytami - pod wodzą Zygmunta Korybutowicza, brata Heleny, zniszczyli siedem pszczyńskich wsi, prawdopodobnie nie zagrażając samej Pszczynie [była dobrze ufortyfikowana], nie udało się im również opanować  Żor, ale spalili za to Gliwice.

ok. 10 kwietnia 1433

husyci rozbijają obóz pod Pszczyną

Wojska husyckie pojawiły się na pewno pod Pszczyną w kwietniu 1433 roku, po zajęciu między 25 a 28 marca miasta Rybnika z zamkiem i ominięciu Żor niszcząc pod drodze trzysta stawów. Wedle rekonstrukcji przebiegu zdarzeń dokonanej przez historyka Jarosława Cebulskiego, wojska husyckie rozbiły ok. 10 kwietnia obóz na wzniesieniu w południowo-wschodnim przedpolu miasta, jednak do ataku do miasta  nie doszło, o czym zadecydowała sytuacja międzynarodowa. Husyci dysponowali miażdżącą siłą, załoga pszczyńskiego zamku mogła liczyć 50 zbrojnych, natomiast liczba uzbrojonych mieszkańców miasta, wliczając w to chłopów i okoliczną szlachtę, która się tu schroniła się, szacuje się między 100 a 300 osób. Obroną miasta miał kierować starosta pszczyński rycerz Zygmunt z Niemieckiej Wisły,  który mimo pustoszenia okolicy przez husytów i ich liczebnej przewagi zdecydował się nie poddawać miasta. 11 kwietnia do obozu husyckiego przybyli posłowie króla polskiego, prawdopodobnie bracia Piotr i Jan Szafrańcowie, którzy  nakłaniać mieli husytów do dotrzymania umów pabianickich, jak i niepustoszenia ziem księżnej Heleny, bratanicy króla polskiego Władysława Jagiełły i siostry księcia Zygmunta Korybutowicza, który w latach 20. XV wieku sięgał po koronę czeską. Wydaje się, że konflikt z Królestwem Polskim, jedynym kraju europejskim tolerującym mniej lub bardziej oficjalnie husytom, był im nie na rękę podobnie zresztą, jak dworowi jagiellońskiemu w przededniu wojny z Zakonem krzyżackim. Dlatego też osiągnięto porozumienie unikając rozprzestrzenienia konfliktu. Wiele wskazuje na to, że w zamian za odstąpienie od ataku na posiadłości księżnej Heleny, husyci otrzymali prawo do wolnego przejścia przez terytorium Królestwa Polskiego na Spisz i Górne Węgry w efekcie czego ich armia ustąpiła spod Pszczyny ok. 19 kwietnia 1433 roku. W wyniku najazdów husyckich ziemia pszczyńska została spustoszona, a najbardziej ucierpiała gospodarka stawowa.

W 1454 roku

Pszczynę przez tydzień bezskutecznie szturmuje książę raciborski Wacław, brat zmarłego męża księżnej Barbary, Mikołaja III, który zajął prawie cały obszar księstwa rybnicko-karniowskiego. Książę Wacław ostatecznie odstąpił od oblężenia Pszczyny, gdzie schroniła się Barbara.

W 1454 roku

a więc w czasie rządów wdowy po Mikołaju III, Barbary Rokemberg, w niedalekim Cieszynie nastąpiło spotkanie orszaku króla Kazimierza Jagiellończyka z jego przyszłą żoną, Elżbietą Habsburżanką, skąd jak podaje Jan Długosz po dwudniowym wypoczynku ruszono przez Pszczynę, Oświęcim i Skawinę z powrotem do Krakowa.

18 marca 1458 roku

w nocy z sobotę na niedzielę, miasto spłonęło. Niewiele możemy powiedzieć o skali zniszczeń. W świetle późniejszych wydarzeń (prób zajęcia miasta) domniemać można, że przynajmniej fortyfikacje obronne nie uległy poważniejszym uszkodzeniom, nietknięty prawdopodobnie pozostał również zamek.

10 kwietnia 1518

w czasie wizyty podążającego na Wawel orszaku księżniczki mediolańskiej Bony Sforzy 10 kwietnia 1518 roku na zamku w Pszczynie honory gospodarza pełnił Jan  V Turzo, a nie jego brat Aleksy, formalny właściciel ziemi pszczyńskiej.

4 października 1545

wielki pożar średniowiecznej Pszczyny

Pożar jaki wybuchł 4 października, w dzień św. Franciszka, 1545 roku zahamował na dłużej rozwój miasta, a wielu mieszczan pozbawił dobytku i dachu nad głową. Spłonęło całe miasto z kościołem, obwałowaniami i bramami miejskimi, których już później nie odbudowano. Prawdopodobnie nienaruszony został murowany zamek z fosą. Pożary miast zdarzały się w średniowieczu często i były często powodowane zdarzeniami losowymi, a nie umyślnymi podpaleniami. Dodajmy, że lato i jesień 1545 roku na Górnym Śląsku było suche, zdarzały się też gradobicia. Mieszkańcy spalonego miasta zostali zwolnieni z wszelkich danin na okres sześciu lat, co było też powodem nie ujęcia Pszczyny w urbarzu z 1549 roku, a właściciel miasta Jan Turzo zezwolił na darmowy wyręb drzew w podlegających mu lasach z przeznaczeniem na odbudowę spalonych domostw.